10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 19 Cevapları
Anlam Oluşturabilme – Söz Varlığımız Etkinlikleri:
1. Bilinmeyen Kelimeler Tahmin Tablosu:
- Kadka: Tipiye, fırtınaya.
- Kasnayu: Titreyerek, çekinerek.
- Örüşdi: Yükseldi, belirdi.
- Yilky: Sürü, at sürüsü.
- Münreşür: Böğrüşür, kişneşir.
2. Kelimelerin Şekil ve Anlam Değişim Tablosu:
| Gök/Eski Kelime | Türkiye Türkçesi | Şekil Değişimi | Anlam Değişimi |
|---|---|---|---|
| yaşıl | yeşil | ‘a’ → ‘e’, ‘ı’ → ‘i’ sesine dönüşmüştür. | Anlamını korumuştur. |
| yugruşur | yoğrulur/karışır | ‘u’ → ‘o’ sesleşmesi olmuştur. | Fiil kökü aynı kalmıştır. |
| tag | dağ | ‘t’ → ‘d’ yumuşamış, ‘g’ düşmüştür. | Aynı anlamdadır. |
| buka | boğa | ‘u’ → ‘o’, ‘k’ → ‘ğ’ olmuştur. | Aynı anlamdadır. |
| töpü | tepe | ‘t’ korunmuş, ‘ö/ü’ → ‘e’ olmuştur. | Aynı anlamdadır. |
| kayguk | kayık | ‘g’ düşüp ‘ı’ türemiştir. | Aynı anlamdadır. |
| yinçü | inci | ‘y’ düşmüş, ‘i’ daralmıştır. | Aynı anlamdadır. |
| adrışur | ayrışır | ‘d’ → ‘y’ sesine dönüşmüştür. | Aynı anlamdadır. |
| sevnüp | sevinip | Ünlü türemesi gerçekleşmiştir. | Aynı anlamdadır. |
3. “İyi” Kelimesinin Tarihsel Gelişimi:
VIII. yy (edgü) → XIV. yy (eygü) → XVIII. yy (eyü) → XX. yy (iyi). Başştaki ‘d’ sesi ‘y’ye dönüşmüş, son sesler düzleşip daralarak ‘iyi’ biçimini almıştır.
Tüm sayfaların detaylı cevapları için 10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.