12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Melis Yayınları Sayfa 48 Cevapları
METNİ ANLAMA VE ÇÖZÜMLEME (MENEVŞELER ÖLMEMELİ – M. NECATİ SEPETÇİOĞLU)
Soru 1.a: Okuduğunuz hikâyenin temasını ve konusunu belirleyip aşağıdaki ilgili alana yazınız.
Cevap 1.a:
– Tema: Modern, bencil ve soğuk kent hayatında yalnızlaşan bireyin sevgi, güven ve hayata tutunacak manevi bir sıcaklık arayışı [160, 161].
– Konu: Büyük şehre gelen yalnız bir gencin, karlı bir kış akşamında sokaktaki yaşlı çiçekçiden menevşeler alması, kendi ellerinde solan bu çiçeklerin çiçekçinin elinde yeniden canlandığını görünce hayata tutunmanın ve sevginin kaynağını (onu bekleyen birinin olması) anlaması [151, 155, 159, 161].
Soru 1.b: Bu temanın günümüzde de geçerli olup olmadığını söyleyiniz.
Cevap 1.b: Bugün de geçerlidir. Kentleşmenin, dijitalleşmenin ve bireyselleşmenin tavan yaptığı günümüz dünyasında insanlar daha çok yalnızlaşmakta, samimi sevgi ve güven arayışı her geçen gün artmaktadır.
Soru 2: Hikâyedeki ana çatışmayı ve ana çatışma etrafında gelişen diğer çatışmaları belirleyiniz.
Cevap 2: Ana Çatışma: Büyük şehrin yabancılığı, bencilliği ve soğukluğu ile gencin sevgi, güven ve sıcaklık arayışıdır [151, 160]. Diğer Çatışmalar: Yalnızlık-paylaşım, umut-umutsuzluk ve insan-kent çatışması.
Soru 3: Metndeki anlatıcıyı, bu anlatıcının bakış açısını belirleyip seçilen bu bakış açısının metnin anlatımını nasıl etkilediğini değerlendiriniz.
Cevap 3: İlahi (hâkim) bakış açısı kullanılmıştır [160]. Bu bakış açısı, kahraman gencin iç dünyasındaki derin yalnızlığı, korkuları ve menevşelerle kurduğu duygusal bağı okura en ince detaylarıyla yansıtmayı sağlamıştır [160, 161].
Soru 4: “Menevşeler Ölmemeli” adlı hikâyenin geçtiği atmosferi, zaman ve mekân olarak betimleyiniz. Bu atmosfer hikâye kahramanı gencin psikolojik durumuna uygun mudur? Değerlendiriniz.
Cevap 4: Mekan; karlı, soğuk, kararan ve bencil insanların umursamazca yürüdüğü büyük bir kentin caddeleridir [149, 151]. Zaman ise kışın son karının yağdığı bir akşam vaktidir [149, 151]. Bu donmuş, karanlık ve soğuk atmosfer, gencin içsel yalnızlığı, sevgisizliği ve üşüyen ruh haliyle tam bir uyum içindedir [151, 161].
Soru 5: “Menevşeler Ölmemeli” adlı hikâyenin olay örgüsünü belirleyip ifade ediniz.
Cevap 5: Gencin soğuk şehirde yalnız yürümesi -> sokak köşesinde çiçekçiyle karşılaşıp menevşe alması -> menevşelerin ellerinde solmaya başladığını görüp korkması -> çiçekçinin peşinden koşup çiçekleri geri vermesi -> çiçeklerin çiçekçinin elinde canlanması -> çiçekçiyle yürürken onun evinde bekleyeni olduğunu öğrenmesi ve “menevşelerin kendi avucunda neden öldüğünü” anlaması [151, 153, 156, 157, 159, 161].
Soru 6: Menevşeler çiçekçinin elinde neden dirilmeye başlar? Hikâye kahramanının “Anladım” dediği şey nedir? Yalnızlık ve yaşam arasındaki ilişkiyi değerlendiriniz.
Cevap 6: Çiçekçinin hayatında bir sevgi bağı, onu evde bekleyen bir eşi (“köroğlunun gözü yollardadır”) vardır; yani o yalnız değildir, sevgi doludur [159]. Genç ise tamamen yapayalnız ve sevgisiz olduğu için elleri çiçekleri kurutur. “Anladım” dediği şey, yaşamak ve yaşatmak için bir “bekleyeninin”, yani sevgi bağının olması gerektiğidir [159].
Soru 7: “Menevşeler Ölmemeli” adlı hikâyede modern hikâyelerin hangi özelliklerinin görüldüğünü belirleyiniz.
Cevap 7: Olayın arka plana itilmesi, bireyin yabancılaşması ve yalnızlığı gibi psikolojik temaların işlenmesi, sembolik anlatım (menevşeler) ve iç konuşma tekniklerine yer verilmesidir [161, 163].
Soru 8: Hikâyedeki çiçekçinin yaşam koşullarıyla ilgili hangi açık ve örtük iletilere yer verilmiştir?
Cevap 8: Açık İleti: Çiçekçi yoksuldur, yırtık palto giyer ve geçim için soğukta çiçek satmaktadır [153, 156]. Örtük İleti: Maddi yoksulluğuna rağmen evinde onu bekleyen birinin olması onu dünyanın en zengin ve sıcak insanı yapmaktadır [159].
Soru 9: “Menevşeler Ölmemeli” hikâyesinden “iç çözümleme” ve “iç monolog” tekniklerinin kullanıldığı cümleler gösteriniz.
Cevap 9: “Yüreği, yerinde, daralıp sıkıştı. Yumuşak geniş yüzü de gerilmiş, kapkara bir deri olarak daralmıştı. Yüzler yabancıydı çevresinde…” cümlesi iç çözümleme tekniğine örnektir [151, 165].
Tüm sayfaların detaylı çözümleri ve cevap anahtarı için 12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Melis Yayınları ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.