10. Sınıf Kimya MEB Yayınları Ders Kitabı Sayfa 71 Cevapları
Alıştırma 2.1.
1) C, H ve O içeren bir organik bileşiğin 9 g ı yakıldığında 13,2 g CO2 ve 5,4 g H2O oluşuyor. Bileşiğin mol kütlesi 180 g/mol olduğuna göre basit ve molekül formülünü bulunuz (C: 12, H: 1, O: 16).
Cevap:
m_C = 13,2 · (12/44) = 3,6 g C (0,3 mol C).
m_H = 5,4 · (2/18) = 0,6 g H (0,6 mol H).
m_O = 9 – (3,6 + 0,6) = 4,8 g O (4,8 / 16 = 0,3 mol O).
Mol oranları: C: 0,3, H: 0,6, O: 0,3 -> En sade hali: CH2O (Basit Formül).
Basit formül kütlesi = 12 + 2 + 16 = 30 g/mol.
n = 180 / 30 = 6 -> Molekül formülü: C6H12O6.
2) Basit formülü CH2O olan bileşiğin mol kütlesi 60 g/mol dür. Molekül formülü nedir?
Cevap: Basit formül kütlesi = 30 g/mol. n = 60 / 30 = 2. Molekül formülü: C2H4O2 (Asetik asit).
3) C, H ve O atomlarından oluşan bir bileşiğin basit formülü CH2O şeklindedir. Bileşiğin 1 molünde 6 g H bulunduğuna göre;
I. Kütlece %40 ı C atomudur.
II. Molekül formülü C3H6O3 şeklindedir.
III. 1 mol bileşik 16 g O atomu içerir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Cevap: 1 molünde 6 g H varsa 6 mol H vardır. CH2O dan 3 kat genişletilirse molekül formülü C3H6O3 olur (II doğru). C3H6O3 kütlesi = 3·12 + 6·1 + 3·16 = 90 g. C yüzdesi = (36/90)·100 = %40 (I doğru). 1 molü 3 mol O (48 g O) içerir (III yanlış). Cevap: I ve II.
4) C ve H den oluşan ideal gaz bileşiğinin 29 g ı NK da 11,2 L dir. Yakıldığında NK da 44,8 L CO2 ve 45 g H2O oluşmaktadır. Basit ve molekül formülü nedir?
Cevap:
NK da 11,2 L = 0,5 mol bileşiktir. 0,5 mol bileşik 29 g ise 1 mol bileşik = 58 g/mol dür.
44,8 L CO2 = 2 mol CO2 -> 2 mol C (24 g C).
45 g H2O = 2,5 mol H2O -> 5 mol H (5 g H).
0,5 mol bileşikte 2 mol C ve 5 mol H varsa, 1 mol bileşikte 4 mol C ve 10 mol H vardır.
Basit formül: C2H5, Molekül formülü: C4H10 (Bütan).