10. Sınıf Matematik MEB Yayınları Ders Kitabı Sayfa 53 Cevapları
7. Uygulama Problemi (Gölge Yöntemi ile Yön Bulma)
Soru: Yön bulma yöntemlerinden biri de gölge yöntemidir. Bu yöntemde uzunluğu 1 metre civarında bir çubuk dik olacak şekilde yere saplanır. Güneşin oluşturduğu ilk gölgenin uç noktası (1) işaretlenir. 15-30 dakika sonra oluşan 2. gölgenin uç noktası (2) işaretlenir. Bu iki noktadan geçen doğru çizildiğinde doğrunun 1. nokta tarafı batıyı, 2. nokta tarafı doğuyu gösterir. Buna göre kuzey–güney doğrultusunun tespit edilebilmesi için yerde gölgelerin ve doğrunun oluşturduğu üçgenin hangi yardımcı elemanlarından faydalanıldığını açıklayınız.
Cevap:
Çözüm ve Açıklama:
1. Çubuğun dik saplandığı nokta ‘O’ olsun. Gölge boyları eşit zaman aralıklarında ölçüldüğünde ikizkenar üçgen modelleri oluşur.
2. Batı-doğu hattı olan (1-2) doğrusuna O noktasından indirilen dikme (yükseklik/açıortay/kenarortay), ikizkenar üçgen özelliğinden dolayı tabanı iki eşit parçaya böler.
3. Batı-Doğu eksenine dik olan bu doğru tam olarak Kuzey-Güney doğrultusunu verir. Dolayısıyla ikizkenar üçgenin simetri ekseni olan yükseklik (açıortay ve kenarortay) elemanından faydalanılır.